Kiểm thử hiệu năng là gì? Load test, stress test và các chỉ số cần đọc

Kiểm thử hiệu năng là gì?

Kiểm thử hiệu năng là nhóm kiểm thử phi chức năng đánh giá tốc độ, khả năng chịu tải, độ ổn định và khả năng mở rộng của hệ thống dưới một khối lượng công việc xác định. Nó không hỏi "chức năng có đúng không" mà hỏi "chức năng đó còn đúng và còn nhanh khi có bao nhiêu người dùng cùng lúc".

Các chỉ số phải biết đọc

Percentile đọc như sau: p95 = 800ms nghĩa là 95% yêu cầu hoàn thành trong vòng 800ms, 5% chậm hơn. Ngưỡng thường được đặt trong tiêu chí chấp nhận dưới dạng "p95 dưới 1 giây với 500 người dùng đồng thời".

Quy trình chạy một đợt kiểm thử hiệu năng

1. Xác định mục tiêu định lượng: bao nhiêu người dùng đồng thời, ngưỡng p95 là bao nhiêu, tỉ lệ lỗi tối đa chấp nhận được.
2. Chọn kịch bản đại diện: các luồng chiếm phần lớn lưu lượng thật, không phải luồng dễ viết nhất.
3. Chuẩn bị môi trường càng giống production càng tốt — kết quả trên máy cấu hình yếu hơn không suy ra được gì.
4. Chuẩn bị dữ liệu đủ lớn: truy vấn trên bảng 1.000 dòng và trên bảng 10 triệu dòng là hai câu chuyện khác nhau.
5. Chạy thử ở tải thấp để xác nhận kịch bản đúng trước khi chạy tải cao.
6. Chạy chính thức, đồng thời theo dõi tài nguyên máy chủ.
7. Phân tích: tìm nút thắt, đề xuất cải thiện, chạy lại để so sánh.

Chọn công cụ để bắt đầu

// k6 — kịch bản load test tối giản
import http from 'k6/http';
import { check, sleep } from 'k6';

export const options = {
  stages: [
    { duration: '2m', target: 200 },  // tăng dần lên 200 người dùng
    { duration: '5m', target: 200 },  // giữ tải trong 5 phút
    { duration: '2m', target: 0 },    // giảm dần
  ],
  thresholds: {
    http_req_duration: ['p(95)<1000'],  // p95 phải dưới 1 giây
    http_req_failed: ['rate<0.01'],     // tỉ lệ lỗi dưới 1%
  },
};

export default function () {
  const res = http.get('https://staging-api.example.com/v1/products?page=1');
  check(res, {
    'status 200': (r) => r.status === 200,
    'có dữ liệu': (r) => r.json('items').length > 0,
  });
  sleep(1);
}